جهت بيدارى خود بهره بگيرند ؛ زيرا اگر كسى غافل شد ، از قرآن‌كريم و عمل به آن و تدبّر در آيات آن نيز فاصله دارد و چنين غفلتى بزرگترين مفسده محسوب مىشود . لذا چاره‌اى جز سقوط به جهنّم ندارد و بنابر تعبير قرآن كريم « گويا براى جهنّم آفريده شده است . » « 1 » مصيبت بالاتر براى اين گونه افراد اين است كه اگر كسى بعد از اتمام حجّت در زمرهء هلاك شدگان قرار گرفت ، شفاعت پيغمبر اكرم ( ص ) نيز در مورد او پذيرفته نمىشود . خداوند متعال در اين مورد به پيامبر ( ص ) دلدارى مىدهد و مىفرمايد تو نمىتوانى به كسى كه مرده است ، چيزى بفهمانى . انسانى كه در اثر غفلت از خداوند ، كر و لال و كور شده است ، قابل آموزش و هدايت نيست . إِنَّكَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتى وَ لا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعاءَ إِذا وَلَّوْا مُدْبِرين « 2 » مسلّما تو مردگان را نتوانى شنواند و دعوت خود را به كَران ، در جايى كه پشت كرده و رويگردانند نتوانى رساند . هنگام مرگ انسان غافل از خواب غفلت بيدار مىشود ؛ ولى اين بيدارى ديگر سودى براى او ندارد : لَقَدْ كُنْتَ في غَفْلَةٍ مِنْ هذا فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَديدٌ « 3 » آن وقت است كه جهنّم و تجسّم اعمال خودش را به صورت مار و عقرب مىبيند . لذا به التماس مىافتد و مىگويد خدايا مرا به دنيا برگردان . خطاب مىشود كه اين كار انجام شدنى نيست . تو از دروغگويان هستى چون اگر دوباره به دنيا بر گردى ، باز در

--> ( 1 ) . الأعراف / 179 : وَ لَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ كَثيراً مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْس ( 2 ) . النمل / 80 ( 3 ) . ق / 22 : « ( به او گفته مىشود ) حقّا كه از اين ( روز ) در غفلت بودى ، پس ما پرده غفلتت را از ( جلو فكرت ) كنار زديم پس چشمت امروز تيزبين است . »